Risico's zichtbaar maken, maakt werk veiliger

Binnen het UMC Utrecht werken verschillende arbodeskundigen samen. Volgens de Arbowet zijn er drie kerndeskundigen: de hogere veiligheidskundige, de arbeidshygiënist en de arbeids- en organisatiedeskundige. Samen kijken zij naar arbeidsomstandigheden vanuit verschillende invalshoeken.

Edwin is arbeidshygiënist en richt zich op de fysieke kant van arbo. Hij onderzoekt bijvoorbeeld blootstelling aan gevaarlijke stoffen, narcosegassen, lawaai, klimaatklachten of fysieke belasting. Charlotte is arbeids- en organisatiedeskundige zij onderzoekt werkdruk en ongewenst gedrag en kijkt naar hoe werk is georganiseerd. In het team werkt daarnaast een arbo-verpleegkundige en een collega die werkt aan het vitaliteitsprogramma. “Mijn risico’s zijn minder tastbaar”: zegt Charlotte. “Maar ze komen eigenlijk overal voor.” De bedrijfsarts kijkt naar de gezondheid van medewerkers en adviseert over verzuim en veilig en verantwoord terugkeren naar werk. De veiligheidskundige houdt zich vooral bezig met acute risico’s, zoals brandveiligheid, explosiegevaar of ongevallen. 

Een belangrijk hulpmiddel in hun werk is de RI&E: de risico-inventarisatie en -evaluatie. Daarmee brengen afdelingen de belangrijkste risico's van het werk in kaart. Er wordt gekeken naar de aard van een probleem, hoe ernstig het is en hoe lang medewerkers eraan worden blootgesteld. Daarna stelt de afdeling een plan van aanpak op, waarin staat beschreven hoe de risico’s weg te nemen of te minimaliseren. Als kerndeskundige adviseer en ondersteun je de afdelingen in dit proces en toets je de RI&E.

Edwin loopt bijvoorbeeld laboratoria langs waar met chemicaliën wordt gewerkt. Hij doet metingen en bekijkt of medewerkers aan stoffen worden blootgesteld. Charlotte richt zich op hoe teams  werken. Wanneer uit onderzoek komt dat binnen een team de werkdruk te hoog is, onderzoekt zij wat de oorzaken daarvan zijn. Vaak blijkt dat meerdere factoren meespelen. Soms is een apparaat stuk en moeten collega’s extra werk doen met een zwaardere lichamelijke belasting. Of de taakverdeling binnen een team is niet duidelijk. “Dan kijk je systemisch naar wat er gebeurt”: legt Charlotte uit.

Het werk brengt Charlotte en Edwin op veel plekken in het ziekenhuis. Van laboratoria tot verpleegafdelingen en ondersteunende diensten. Die afwisseling maakt het werk interessant. Soms leidt een onderzoek tot een concrete oplossing op de werkvloer. Op een gipskamer bleek bijvoorbeeld dat de blootstelling aan schadelijke stoffen geminimaliseerd kon worden door een zuurkast te plaatsen die dampen afzuigt.

In andere situaties denken ze mee over processen of verbouwingen. Als wij al weten waar medewerkers tegenaan gaan lopen, kunnen die inzichten meteen worden meegenomen in nieuwe plannen. Zo wordt het werk stap voor stap veiliger en makkelijker.

Het UMC Utrecht is groot en divers. Geen afdeling werkt hetzelfde. Juist dat maakt het werk van Charlotte en Edwin uitdagend. Charlotte zoekt naar patronen binnen teams en probeert te begrijpen wat er achter signalen schuilgaat. Edwin kijkt hoe risico’s op de werkvloer praktisch kunnen worden opgelost. Soms kost het tijd voordat verbeteringen worden doorgevoerd. Maar als een verandering lukt en medewerkers er echt baat bij hebben, geeft dat veel energie.

Volgens Charlotte kan arbo nog meer naar de voorkant van het werk verschuiven, een preventieve kijk. Nu ligt de nadruk vaak op ziekteverzuim. Terwijl verzuim meestal een signaal is dat er al langer iets speelt. Door eerder risico’s te herkennen, kun je problemen voorkomen. Charlotte en Edwin werken daar elke dag aan. Samen met hun collega-deskundigen dragen zij bij aan een veilige en gezonde werkomgeving. Dat maakt werken bij het UMC Utrecht interessant voor professionals die hun kennis willen inzetten voor betere arbeidsomstandigheden.